Psychologia Społeczna

Słowem wstępu

Jedną z bodajże najbardziej okrutnych tortur w czasach przedindustrialnych wykonywali Chińczycy. Jej ofiary bardzo szybko chorowały i umierały. Polegała ona na obcinaniu powiek. Nie mogąc zamknąć oczu i spać, ofiara okrutnie się męczyła, a jej mózg był nieustannie stymulowany bodźcami, bez chwili wytchnienia, co doprowadzało do pogarszania procesów poznawczych, spadku wydajności układu immunologicznego, migreny, nudności i halucynacji.

Zdolności mózgu do adaptacji ilości napływających informacji są ograniczone. Brak odpoczynku i snu powoduje znaczne pogorszenie jego funkcjonowania

i zdolności przyswajania kolejnych informacji. Dzięki odpoczynkowi mózg porządkuje dane, reguluje procesy metaboliczne i pilnuje, żeby w organizmie panował stan homeostazy. Współczesność i rewolucja technologiczno-naukowo-kulturowa doprowadziły tymczasem do tego, że – w porównaniu do naszych nie tak odległych przodków – nasze mózgi przetwarzają ogromne ilości informacji. Jeszcze nasi dziadkowie w ciągu całego swojego życia nie przetwarzali tylu danych, co my w ciągu miesiąca. Mają one ogromny wpływ na nasz dobrostan psychiczny. Mózg nie tylko musi sobie z nimi radzić, skutecznie odsiewać wartościowe od nieistotnych informacji, ale także przetwarzać je na wielu poziomach.Prowadzi to nierzadko do spłycenia uwagi, ale także do częstych stanów stresowych.

Każda informacja filtrowana jest przez nasz system afektywny. Im więcej informacji negatywnych, tym więcej przeżywamy takich emocji. I to nierzadko w ogóle nie zdając sobie z tego sprawy. Robimy to, leżąc na kanapie i oglądając kanały informacyjne lub siedząc przed monitorami swoich komputerów i czytając wpisy naszych znajomych w serwisach społecznościowych. Kiedy coś nas wzburzy, reagujemy, ale to nie rozwiązuje problemu. Nie dla naszych organizmów, które nie nadążają za rewolucją, którą sami sobie zgotowaliśmy. Nasze ciała przyzwyczajone są do nieustannego zagrożenia o charakterze fizycznym. Dlatego kortyzol, adrenalina, cytokiny prozapalne czy wydzielany przez neurony pobudzające glutaminian powinny znaleźć ujście w działaniach o charakterze fizycznym.

Nie dostarczając ruchu, organizm powoli spala i usuwa nadmiar ww. substancji, a te sieją więcej spustoszenia w naszym ciele. Kortyzol niszczy mięśnie, cytokiny prozapalne powodują stany zapalne, a glutaminian czy wyhamowujący reakcje stresowe i zamykający przestrzenie synaptyczne kwas gamma-aminomasłowy w dużym stężeniu mogą uszkodzić mózg.

Australijscy naukowcy po przebadaniu 8800 osób, które nie miały problemu z krążeniem, wykazali, że u osób, które dziennie oglądały 4 h telewizji i więcej, zdarzało się o 80% więcej przypadków chorób serca niż u tych, które telewizję oglądały maksymalnie 2 h dziennie. Nie sama telewizja jednak była zabójcza, a liczba bodźców, która docierała do ludzi w bezruchu. Nie jesteśmy bowiem stworzeni do przeżywania emocji w pozycji leżącej czy siedzącej.

Dlatego właśnie odporność psychiczna jest jedną z najważniejszych kompetencji początku XXI wieku. Nauczenie się szybszego wygaszania negatywnych emocji i profilaktyki stresowej jest kluczowe dla sprawnego poruszania się w dzisiejszym świecie. Oddajemy dzisiaj na Wasze monitory wydanie e-czasopisma „Psychologia Społeczna” poświęconego właśnie budowaniu odporności psychicznej. Dowiecie się, czym są odporność i twardość psychiczna, w jaki sposób i w jakich warunkach można je skutecznie budować, jak ma się do tego poczucie humoru i przeżywanie emocji pozytywnych, a także czym osoby twarde psychicznie różnią się od tych, które do twardych nie należą. Życzę w imieniu własnym i całego grona redakcyjnego wspaniałej i pouczającej lektury.

Redaktor Naczelny E-czasopisma Psychologia Społeczna
Jarosław Świątek

W numerze